Các giám đốc trẻ xanh mặt vì được làm sếp

18 04 2010

Khi ngồi vào vị trí giám đốc, những người trẻ phải đặt mình trong cương vị quản lý, chịu trách nhiệm về công ty và những thành viên trong công ty ấy. Khoảng thời gian hân hoan vì được làm sếp vụt tan biến. Cái danh giám đốc đôi khi cũng là cả một gánh nặng lớn, mà người “mới tập gánh” dễ oằn vai.

Bước khởi đầu dễ… hụt

Khi quyết định tạo dựng cho mình một công ty riêng, hầu hết những người trẻ chủ yếu dựa trên nguồn vốn sẵn có cùng với chút ít kinh nghiệm đúc kết sau một thời gian đi làm bên ngoài và nhiệt huyết tự thân. Các kỹ năng như lãnh đạo, quản lý, kinh doanh… của họ đều dừng ở mức không có hoặc yếu. Những hiểu biết về thị trường mà họ sẽ bước chân vào đều rất mơ hồ. Hiếm có một giám đốc trẻ nào đưa ra được một chiến lược hoặc hướng kinh doanh, sản xuất rõ ràng.

Tốt nghiệp trường đào tạo lập trình viên APTECH cộng với kinh nghiệm hơn 2 năm làm việc bên ngoài, Cao Hoàng Linh, 23 tuổi, quyết định thành lập một công ty kinh doanh phần mềm và thiết kế trang web. Khi được hỏi về việc thăm dò thị trường trước khi thành lập công ty, Linh cho biết: cậu tìm hiểu về xu hướng ngành mình kinh doanh trên một số… diễn đàn!

Tuy nhiên, cách thức kinh doanh như Cao Hoàng Linh lại rất phổ biến.

Khi mới kinh doanh, Trịnh Quốc Phương – Giám đốc công ty Thương Hiệu Vàng – hiểu rõ rằng: “Bạn cần phải trang bị cho mình rất nhiều kỹ năng. Bên cạnh khả năng đàm phán bẩm sinh của người say mê kinh doanh, bạn phải hiểu biết về thuế má, về luật pháp và thậm chí là kiến thức sâu rộng về văn hóa của khách hàng của mình…”

Nhưng khi bước vào kinh doanh thực sự, Phương phải thừa nhận: “Vì không được học kinh doanh bài bản, nên nói thật, ban đầu để có một kế hoạch kinh doanh quả thật rất khó khăn. Lúc ấy, ngoài ý kiến bản thân mình, tôi phải tham khảo người cố vấn. Và tới giờ chỉ có thể khẳng định, kế hoạch ấy chỉ sát với thực tế khoảng 60% là nhiều”.

Sau khoảng thời gian làm giám đốc cho 3 công ty tư nhân, Phương cho biết: “Một kế hoạch muốn sát với thực tế, người lập kế hoạch phải có tầm nhìn xa, tổng hợp những kiến thức về thị trường, đặt trong bối cảnh những tác động xã hội để xem xét chính sách của chính phủ nhằm đưa ra được một kế hoạch tối thiểu trong vòng 3 năm”.

Trong khi, thần tượng của giới trẻ khắp thế giới hiện nay như Bill Gates (Microsoft), Jeff Beros (Amazon), Pierre Omidyar (eBay)… bắt đầu thành công của mình từ một ý tưởng táo bạo và đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu của thị trường, thì không ít giám đốc trẻ hiện nay mới chỉ tiếp cận thị trường theo cách nghĩ: người ta may được cái áo như vậy thì mình còn có thể may đẹp hơn nhiều. Chưa kể, có một số người bước vào kinh doanh với tư tưởng: thấy người khác ăn khoai thì mình cũng… vác mai đi đào!

Sự thiếu hiểu biết về thị trường mới chỉ là một trong những thách thức ban đầu mà nhiều người trẻ vấp phải. Trong công việc thực tế, còn vô số những rào cản đang chờ đón họ…

Không thể kinh doanh chỉ bằng … nhiệt tình

Nguyễn Đức Thắng – Phó Giám đốc công ty phần mềm Trí Tuệ Việt – kể về những ngày đầu tiên nếm trải mùi thương trường: “Ban đầu, bọn mình xin làm thử dự án, không lấy tiền. Rất vất vả. Nhiệt tình lắm. Nhưng sau một thời gian, ngôn ngữ kém, tác phong, rồi phương pháp làm việc không hợp lý, kỹ thuật chưa đảm bảo đã tạo ra một ấn tượng xấu đối với khách hàng”.

Kết quả là hợp đồng bàn giao cho khách hàng đã bị chậm tiến độ. Để gây dựng lại lòng tin của khách hàng, công ty của Thắng đã phải “chủ động nhận lỗi và nộp phạt bằng giá trị dự án. Mất hai tháng để họ chịu giao cho mình dự án mới”.

Đến bây giờ, Đức Thắng vẫn còn nhớ kỷ niệm rất “ngô nghê” của mình. “Tụi mình ko biết phải khai vào bản báo cáo thuế như thế nào. Ngay cả việc mình là công ty phần mềm được ưu đãi 100% thuế thu nhập trong 4 năm đầu mình cũng không biết. Phải đi lại 5-6 lần mới xong một cái bảng báo cáo thuế, vừa vất vả, vừa mất công”.

Sự ngô nghê đó không phải chỉ riêng Đức Thắng mới trải qua. Ngay ngày đầu điều hành công ty VKC International, Ngô Quốc Khang thấy bối rối vì một thứ rất đơn giản mà từ trước đến giờ anh chưa hề nghĩ đến: “Cô kế toán trình hóa đơn lên ký, mình không hề biết phải ký mấy liên. Đấy, mình đã phải trải qua rất nhiều sự ngớ ngẩn như vậy”.

Còn Trịnh Quốc Phương không thể quên được cú vấp ngay từ những ngày đầu tiên công ty được thành lập: “Khi ký được hợp đồng đầu tiên, sự non nớt của người mới bước chân vào thương trường khiến mình hưng phấn nghĩ rằng thị trường đã đón nhận mình mà lại quên đi cái thực tế khắc nghiệt của kinh doanh”. Hậu quả của sự hưng phấn đó là những sai sót trong hợp đồng khiến anh phải “méo mặt” suốt mấy tháng sau đó.

Thiếu kinh nghiệm, yếu kỹ năng quản lý đã khiến công việc của các giám đốc trẻ dường như nặng hơn. Bên cạnh đó, chuyện những ông giám đốc làm thêm bên ngoài để duy trì công ty của mình không phải hiếm gặp.

Công ty mới hơn một năm tuổi của anh Nguyễn Văn Trung là một ví dụ. Hồi đầu, vốn ít, chưa có nhiều khách hàng, nhưng anh chơi sang thuê hẳn văn phòng trong một toà nhà sang trọng. Thu không đủ chi, công ty của anh lỗ ròng rã gần nửa năm. Theo đuổi mơ ước có một công ty luật của riêng mình, anh quyết tâm bám trụ tới cùng. Hiện nay, anh đang đảm nhiệm thêm chức vụ quản lý cho một công ty khác. Bên cạnh việc tăng thu nhập, anh cho biết: “Làm như vậy để phát triển thêm mối quan hệ của mình. Điều này có lợi cho sự phát triển của công ty. Thế nên, bận rộn nhưng vẫn phải cố”.

Những nỗi khổ không thể kể tên

Trên thực tế, không ít những anh lính ngự lâm xung pha mặt trận kinh doanh đã ngã ngựa vì không-chịu-được-nhiệt khi bước ra khỏi môi trường bao cấp của gia đình, sang môi trường “tự hạch toán với chính mình”, “tự chịu trách nhiệm đảm bảo cuộc sống của hàng chục nhân viên”. Có những cú ngã quá đau, khiến không ít các giám đốc 8X, thậm chí 7X, mất niềm tin sau khi ảo tưởng quá nhiều vào thành công. Những người còn trụ lại cũng hầu như trong tình trạng… vừa thở vừa than.

Nguyễn Minh Hiếu – Phó Giám đốc công ty Cổ phần thương mại và phát triển công nghệ Thành Phát – than thở: “Làm sếp nhiều khi rất mệt. Nhân viên thích nghỉ lúc nào thì nghỉ, còn sếp không phải xin phép ai nhưng lại không dám nghỉ, phải căn cứ xem việc nhiều ít thế nào. Làm sếp nhiều khi phải đến đầu tiên mà phải về sau cùng, còn nhân viên cứ hết giờ là về. Làm sếp làm sao mà sướng được”.

Cũng đồng tâm trạng đó, Nguyễn Đức Thắng cũng có lúc “xanh mặt” vì được… làm sếp, nhất là tới tháng trả lương cho anh em mà trong túi không còn tiền. Thắng tâm sự: “Cả công ty đã có lúc phải chuyển đến… phòng ngủ của Giám đốc. Văn phòng có 15m2, ko có chỗ mà ngủ, phải gác cả chân lên CPU. Bảy con người nhét vào đó, tất tật từ sếp đến nhân viên đều làm việc 14-15 tiếng đồng hồ”.

Đi ra ngoài làm “ngoại giao” thì oai là thế, nhưng bản thân Thắng cũng có lúc phải nhận “tài trợ miễn phí cơm trưa và tối” từ gia đình. Vị sếp trẻ thừa nhận: “Đó là chưa kể tất cả các quan hệ khác với gia đình, bạn bè, người yêu đều đảo lộn hết”. Cũng vì theo đuổi ước mơ được làm sếp, mà vừa đây Phó Giám đốc Thắng mới nhận được tấm bằng tốt nghiệp đại học. Thế nhưng, Thắng vẫn còn may mắn hơn nhiều vị giám đốc trẻ khác không còn cơ hội theo đuổi một tấm bằng đại học cho hoàn chỉnh.

Thời gian dành cho gia đình ít đi, có những lúc, các giám đốc 7X, 8X cảm thấy mình như… người máy, chỉ biết lao đầu vào công việc, đầu óc lúc nào cũng căng thẳng, dễ stress. Cuộc sống mất cân bằng và không ít người cảm thấy không còn thời gian để nghĩ tới chuyện lập gia đình. Đối với những người đã có gia đình riêng, họ cảm thấy không dễ dàng để bứt ra khỏi vòng xoáy của công việc.

Từ cơ quan nhà nước bước ra làm tư nhân, Trịnh Quốc Phương đã thấm đủ cái áp lực của “cuộc chơi”. Anh rút ra kinh nghiệm: “Bước ra làm kinh doanh, cái mất lớn nhất là cân bằng cuộc sống. Đôi lúc có những hạnh phúc rất nhỏ nhưng mình không cảm nhận được, mình tưởng cái vĩ mô là quý, nhưng đôi lúc lại không phải vậy”.

Tuy phải đối mặt với các thách thức và vấp váp như vậy, vẫn có nhiều người không bỏ cuộc. Họ chấp nhận mất đi “sự thiếu kinh nghiệm” và “non nớt” để thu về một số “lời” nhất định. Môi trường kinh doanh rèn cho họ thêm sự linh hoạt, và khả năng tổ chức và đặc biệt là bản lĩnh trước những khó khăn mà không phải ở môi trường nào cũng có.

Quốc Phương khẳng định: “Nếu bạn làm quản lý trong công ty nhà nước, bạn cũng sẽ học được tất cả các kinh nghiệm đó. Nhưng khi làm tư nhân, bạn đã đặt mình vào cái thế gần như là “không có đường lùi” thì đương nhiên là bạn sẽ phải cố gắng, để trau dồi hoàn thiện thật nhanh các kỹ năng đó. Và như vậy thì bạn có thể đặt được những thành công sớm hơn những người có bước đi chậm rãi qua việc đi làm thuê”.

Dung Chuyên Anh

 

Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: