Triển vọng kinh tế toàn cầu

23 11 2008

Các nhà lãnh đạo quốc gia và IMF, World Bank tại cuộc họp của Hội đồng Phát triển tại World Bank (Washington, tháng 10-2008)

Các nhà lãnh đạo quốc gia và IMF, World Bank tại cuộc họp của Hội đồng Phát triển tại World Bank (Washington, tháng 10-2008)

Tháng
10-2008, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IFM) dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu
trung bình khoảng 3,9% năm 2008 và 3,0% vào năm 2009, mức thấp nhất kể
từ năm 2002. Các nhà hoạch định chính sách đang đứng trước nhiều quyết
định khó khăn.

Căng thẳng

Cả
thế giới đang hướng về nước Mỹ, giống như người Mỹ từng hướng về miền
đất vàng California cách đây gần hai thế kỷ, nhưng chỉ với hi vọng thay
đổi thực trạng khó khăn của nền kinh tế thay vì kỳ vọng “đổi đời” lớn
lao. Cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ sự sụp đổ của thị trường
cho vay thế chấp dưới chuẩn ở Mỹ đã ngày một trầm trọng hơn trong 6
tháng qua và đã bước vào một giai đoạn hỗn loạn mới trong tháng 9/2008.
Giá nhà xuống thấp (5-17% so 2007) và tình trạng ảm đạm của thị trường
bất động sản đã góp phần làm cho giá trị đóng góp của khu vực hộ gia
đình vào GDP giảm 10%. Tác động của cuộc khủng hoảng đã lan rộng khắp
hệ thống tài chính toàn cầu, bao gồm cả các thị trường mới nổi với quy
mô ngày càng lớn. Những mối lo ngại đang tăng về khả năng thanh khoản
đã làm rung chuyển lòng tin của thị trường và buộc các tổ chức tài
chính lớn của Mỹ và châu Âu đưa ra các biện pháp khẩn cấp. Tuy nhiên,
tới đầu tháng 10/2008, thị trường vẫn trong tình trạng bất ổn cao.

Cùng
với bất ổn tài chính, tình trạng giá dầu lửa và các hàng hóa khác vẫn ở
mức cao đã ảnh hưởng mạnh đến hoạt động toàn cầu. Xu hướng tăng giá
lương thực và nhiên liệu đã đẩy lạm phát lên mức cao chưa từng thấy
trong vòng một thập kỷ qua. Nhiều nền kinh tế phát triển hiện đang tiến
gần tới hoặc đang rơi vào tình trạng suy thoái, trong khi tốc độ tăng
trưởng ở các nền kinh tế mới nổi cũng đang suy yếu dần. Dự kiến, tăng
trưởng năm 2008 của kinh tế Mỹ chỉ là 1,5% (năm 2007 là 2,6%), và dự
báo cho năm 2009 còn kém vui vẻ hơn: 0,5%.

Triển vọng

Báo
cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu (WEO) tháng 10/2008 của IMF nhận định
những bất ổn của thị trường tài chính “chưa có biểu hiện phục hồi và
chỉ có thể phục hồi từng bước nếu có”. Tuy nhiên, một số yếu tố được kỳ
vọng là nền tảng thúc đẩy sự phục hồi dần dần có thể sẽ xuất hiện vào
cuối năm 2009.

Một
là, giá hàng hóa được dự báo sẽ ổn định, mặc dù vẫn ở mức cao nhất
trong vòng 20 năm qua. Tác động bất lợi của việc giá dầu tăng 50% trong
năm 2008 đối với các điều kiện thương mại sẽ bắt đầu được cải thiện vào
năm 2009, góp phần đẩy mạnh tiêu dùng ở các nước nhập khẩu dầu.

Hai
là, khu vực nhà đất của Mỹ được kỳ vọng là sẽ chạm đáy trong năm tới,
kết thúc giai đoạn trượt dốc suốt từ năm 2006. Việc ổn định giá nhà đất
cuối cùng sẽ giúp hạn chế những khoản lỗ liên quan đến cho vay cầm cố
thế chấp và đợt can thiệp gần đây vào hai công ty Fannie Mae và Freddie
Mac sẽ hỗ trợ nguồn tín dụng cho khu vực nhà đất. Mặc dù ở các nước
phát triển, chu kỳ nhà đất và những điều chỉnh liên quan có thể có độ
trễ, nhưng những tác động tổng thể của cuộc khủng hoảng tài chính sẽ
giảm đáng kể.

Ba
là, mặc dù đà tăng trưởng đã giảm nhưng các nền kinh tế mới nổi vẫn
được kỳ vọng sẽ là nguồn khởi đầu cho sự phục hồi, nhờ lợi thế từ tốc
độ tăng năng suất lao động cao và khung chính sách được cải thiện, mặc
dù cuộc khủng hoảng tài chính càng kéo dài thì khả năng ảnh hưởng đến
các nước này càng lớn.

Lựa chọn khó khăn

Mục
tiêu tăng trưởng có nhiều mâu thuẫn với kiềm chế lạm phát và cải thiện
thất nghiệp. Bối cảnh kinh tế toàn cầu bị đình trệ, lạm phát ở mức cao
đang đặt các nhà hoạch định chính sách thế giới vào thế đứng giữa những
lựa chọn khó khăn. Trong báo cáo WEO, các chuyên gia của IMF đưa ra một
vài khuyến nghị với chính phủ các nước và các tổ chức quốc tế.

Về
chính sách vĩ mô, các nước phát triển cần tập trung vào việc hỗ trợ
hoạt động sản xuất, từ đó giúp phá vỡ vòng tuần hoàn tác động tiêu cực
giữa khu vực sản xuất và khu vực tài chính, đồng thời không được lơ là
việc theo dõi những nguy cơ lạm phát. Giảm mạnh hoạt động sản xuất và
tăng mức chênh lệch giữa sản lượng thực và sản lượng tiềm năng sẽ góp
phần kiềm chế lạm phát. Đối với chính sách tài khóa, trong điều kiện
hiện nay, thay vì hỗ trợ dàn trải, nguồn ngân sách hiện có cần tập
trung vào hỗ trợ ổn định khu vực tài chính và nhà đất khi cần thiết.
Đồng thời, cần phải có những điều chỉnh đối ứng để đảm bảo an toàn cho
các mục tiêu củng cố ngân sách về trung hạn. IMF cũng cho rằng: chế độ
tỷ giá linh hoạt sẽ giúp kiềm chế lạm phát bằng cách tạo ra nhiều cơ
hội cho việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và cho phép tỉ giá biến động
linh hoạt hơn để đối phó với các luồng vốn ra.

Về
cơ chế điều hành kinh tế, cần khắc phục những khoảng trống trong hệ
thống quản lý và giám sát, đảm bảo việc quản lý rủi ro một cách hiệu
quả và thường xuyên ở từng tổ chức. Nó bao gồm việc xây dựng các chỉ
tiêu quản lý vốn lành mạnh, yêu cầu quản lý thanh khoản chặt chẽ và
tăng cường phát hiện những rủi ro trong và ngoài bảng cân đối tài sản.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường khung chính sách giải quyết
khủng hoảng. Bên cạnh đó, sự cộng tác và phối hợp chặt chẽ hơn giữa các
cơ quan quản lý về tính an toàn hệ thống của các quốc gia là đặc biệt
cần thiết nhằm giải quyết căng thẳng tài chính trên cả thị trường và
các định chế tài chính lớn.

IMF
đề nghị các tổ chức quốc tế và các nước khắc phục sự mất cân bằng toàn
cầu. Giá hàng hóa tăng mạnh đã làm trầm trọng hơn những mất cân bằng
toàn cầu, thể hiện ở việc các nước xuất khẩu dầu lửa ngày càng nâng cao
thặng dư vãng lai trong khi các nước nhập khẩu dầu lại phải chịu thâm
hụt vãng lai lớn hơn. Nhìn chung, cần ưu tiên cho việc củng cố nguồn
cung nhằm đối phó với các đợt tăng giá.

Cuối
cùng, áp lực bảo hộ về thương mại và các luồng vốn ngày một tăng là một
nguy cơ đáng lo ngại. Giải quyết được những bế tắc trong vòng đàm phán
Doha sẽ giúp đẩy mạnh hệ thống thương mại đa phương mở, một nền móng
quan trọng của sự tăng trưởng toàn cầu vững chắc. Đồng thời, các Quỹ
tài sản quốc gia sẽ có thể tiếp tục phát triển như một công cụ đầu tư
cho các nước thặng dư.

Lý Tú Toàn


Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: