Trong
khi các ngân hàng danh tiếng thế giới ở Phố Wall đang điêu đứng với
khủng hoảng tài chính toàn cầu thì các ngân hàng và quỹ đầu tư tuân thủ
luật Hồi giáo lại hầu như tránh được những rắc rối từ các khoản nợ xấu.

Điều
này có được là nhờ phần lớn vào quy định bắt buộc của Hồi giáo: cấm đầu
tư vào các khoản nợ ký quỹ và những tài sản thế chấp xấu khác và chúng
chính là nguyên nhân gây ra sự tàn sát trong vòng quay tài chính hiện
thời.

Một
phần hấp dẫn, khác biệt lớn của tài chính Hồi giáo là sự đơn giản của
chúng. Hoạt động đầu cơ, tích trữ trong kinh doanh bị kiêng kỵ theo
Luật Hồi giáo – Sharia và có một lệnh cấm về việc định giá lợi ích vì
Đấng tiên tri Mohammed nói rằng nợ nần phải được trả đúng bằng khoản
tiền đã vay. Tiền bạc cho vay phải được trả lại bằng vật thế chấp ngang
giá và nếu các công cụ tài chính mang ra buôn bán chúng cần phải được
bán theo giá trị thể hiện trên bề mặt theo cách đánh giá thông thường,
điều đó làm nản lòng các ngân hàng trong việc tái cấu trúc khoản nợ.
Rozali bin Mohamed Ali, đứng đầu một trường đại học tổng hợp Hồi giáo
về tài chính ở Kuala Lumpur (Malaysia) nhận xét quy định trên là một
cách để luôn giữ tất cả trên mặt đất.

Tất
nhiên điều này không có nghĩa là tài chính Hồi giáo không chịu ảnh
hưởng xấu trong khuynh hướng suy giảm của kinh tế toàn cầu. Vì phải nắm
giữ tài sản thế chấp, các thể chế tài chính Hồi giáo có xu hướng sở hữu
nhiều khoản tài sản cố định hơn các ngân hàng phương Tây. Hơn thế nữa,
các ngân hàng hoạt động theo Luật Hồi giáo hầu hết có trụ sở tại các
quốc gia vùng Vịnh không bị ảnh hưởng nhiều từ khủng hoảng tài chính
thế giới vì giá nhà đất ở đây đã tăng liên tục một cách tương đối cao.
Nhưng theo chuyên gia phân tích tín dụng Mohamed Damark của hãng
Standard & Poor, nếu những thị trường này bị chìm xuống bất thình
lình thì sẽ xảy ra rắc rối. Những ngân hàng chủ yếu đặt tiền bạc vào
bất động sản sẽ cảm nhận được sự tổn thương nếu có một sự điều chỉnh
lớn về giá cho dù đó là Hồi giáo hay phương Tây.

Việc
đánh giá vòng quay của các sukuk – trái phiếu Hồi giáo khó khăn hơn
nhiều. Các ngân hàng Hồi giáo đã phát hành khoảng 70 tỷ USD trái phiếu
sukuk và số tiền này chỉ là giọt nước trong đại dương khi so sánh với
36,8 ngàn tỷ USD trái phiếu chưa trả nợ đang lưu hành trên toàn thế
giới. Và kể từ khi nhiều học giả Hồi giáo nói rằng trái phiếu chỉ có
thể được bán lại theo mệnh giá ghi trên đó thì không có thị trường thứ
hai phái sinh từ những trái phiếu này. Vì thế, rõ ràng là cuộc khủng
hoảng tài chính tín dụng toàn cầu đã phải dừng lại trước các vấn đề
trái phiếu Hồi giáo. Theo nghiên cứu của hãng Thomson Reuter, thị
trường trái phiếu Hồi giáo đã tăng bốn lần từ năm 2004 đến 2007 nhưng
năm 2008 bị giảm 31%.

Đối
với các nhà đầu tư về chứng khoán, tài chính Hồi giáo không có sự khác
biệt nhiều với các nguyên tắc kinh doanh của thị trường chứng khóan
phương Tây. Nhưng theo Luật Hồi giáo, các Cty không được điều hành sòng
bạc, bán thuốc lá, rượu mạnh, thịt lợn, phim ảnh khiêu dâm và không
được để nợ vượt quá 30% giá trị tài sản cầm cố. Những quy định như thế
này loại trừ việc đầu tư vào cổ phiếu của hơn một nửa số Cty trong bảng
500 Cty mạnh có tên trong bảng xếp loại của hãng Standard & Poor,
kể cả Microsoft, Southwest Airlines và Nike. Như vậy, sự nghiêm khắc
của Luật Hồi giáo dường như đã mang lại sự bảo vệ rất cần thiết trong
thời gian qua và trong thời điểm này cho các ngân hàng và quỹ vốn Hồi
giáo so với thế giới tài chính phương Tây.

Thúy Hằng