Thời của “công dân doanh nghiệp”

18 11 2008

.- Wal-Mart, vốn từng bị chỉ trích là một trong những công ty “vô
trách nhiệm” nhất thế giới, cũng tung ra nhiều chương trình bảo vệ môi
trường. Năm 2005, họ tuyên bố đầu tư 500 triệu USD/năm cho các kỹ thuật
tiết kiệm năng lượng; hạn chế 25% chất thải rắn trong ba năm tới và yêu
cầu 60.000 nhà cung cấp của họ giao các loại hàng hóa không gây hại môi
trường…

  • Hai “khẩu quyết” của giới doanh nhân Nhật

Đầu năm 2006, lãnh đạo 14 công ty
hàng đầu Anh (từ dầu khí Shell đến hãng điện thoại Vodafone) từng viết
kiến nghị gửi Thủ tướng Tony Blair yêu cầu chính phủ đưa ra mục tiêu cụ
thể và mốc thời gian rõ ràng cho kế hoạch giảm hiệu ứng nhà kính từ
2006 đến năm 2025.

Tại Nhật, khoảng 800 công ty phải công bố
báo cáo thường niên cho biết họ có kế hoạch giảm chất thải carbon ra
sao cũng như chỉ tiêu biến sản phẩm lẫn nhà máy họ trở nên “xanh” hơn
như thế nào. CSR (xu hướng xã hội của doanh nghiệp) từng là một trong
những nền tảng kinh doanh trong lịch sử doanh nghiệp Nhật. Bất kỳ doanh
nhân Nhật nào mới bước vào thương trường đều nằm lòng hai “khẩu quyết”:
shobaido (cách làm doanh nghiệp) và shonindo (cách làm thương nhân). 


Chương trình những sản phẩm xanh thân thiện môi trường (“Ecomagination”) của General Electric

Không chỉ hô hào suông, không ít
viên chức lãnh đạo công ty cũng cầm cờ tiên phong trong làn sóng CSR.
Điển hình là Peter Bakker, tổng giám đốc điều hành hãng vận tải-hậu cần
Hà Lan TNT.

Từ bỏ máy bay riêng, chuyển sang sử dụng chiếc
Prius sử dụng năng lượng sạch thay vì chiếc thể thao sang trọng
Porsche, chỉ đi xe hơi hơn là máy bay suốt chặng đường từ Amsterdam (Hà
Lan) đến Davos (Thụy Sĩ), Bakker cho biết việc đứng vị trí đầu trong
vấn đề ý thức môi trường cùng sự nhận thức thay đổi khí hậu là nhu cầu
ưu tiên một của hoạt động TNT.

Năm 2007, Bakker tung ra chiến
dịch “Planet Me” nhằm kiểm soát mức độ khí thải một cách toàn diện cho
TNT, bất cứ khi nào có thể, chẳng hạn ngân sách đi lại được cắt 20%
(tiết kiệm được 3,2 triệu euro/năm) và thay vào đó là lắp hệ thống hội
thảo video trị giá 2,8 triệu euro. Năm 2010, tổng hành dinh TNT sẽ được
dời về một cao ốc sử dụng “năng lượng xanh”. Tương tự TNT, General
Electric (GE) là một trong những công ty hàng đầu hiện nay về chính
sách thân thiện môi trường.

Năm 2005, GE tung ra chiến dịch
“Ecomagination” với mục tiêu thúc đẩy đầu tư kỹ thuật xanh và mở rộng
doanh số bán các sản phẩm-dịch vụ có ảnh hưởng tốt với môi trường, từ
bóng đèn, turbine khí, đến động cơ máy bay. GE không tiếc tiền đầu tư
cho kỹ thuật xanh. Ngân sách R&D (nghiên cứu và phát triển) riêng
cho lĩnh vực kỹ thuật xanh của GE dự kiến tăng từ 700 triệu USD năm
2005 lên 1,5 tỷ USD năm 2010. Lúc đó, GE hy vọng doanh thu từ các sản
phẩm “Ecomagination” sẽ đạt ít nhất 20 tỷ USD.

Những cảnh tỉnh từ các tổ chức
nhân quyền khiến doanh nghiệp phải nghĩ lại mình. Các nhà đầu tư (bỏ
vốn) vào Exxon Mobil chẳng hạn, đã yêu cầu công ty phải công bố báo cáo
về tác hại môi trường mà công ty có thể gây ra. “Cách đây vài năm, báo
cáo tài chính là tất cả. Bây giờ, nó chỉ là một phần” – theo Leslie
Gaines-Ross, chuyên gia nổi tiếng của công ty quan hệ công chúng Weber
Shandwick.

Công ty xây dựng được tên tuổi trong hoạt động xã
hội ở nước ngoài còn nâng cao được hình ảnh quốc gia họ và công ty nào
giúp cải thiện hình ảnh quốc gia họ ở nước ngoài cũng tạo dựng được tên
tuổi trong nước – theo Charles Fombrun, giám đốc điều hành Reputation
Institute. Ví dụ điển hình là Nokia của Phần Lan.

Rõ ràng
trách nhiệm với cộng đồng trước hết là vì lợi ích công ty. Không chỉ là
hình thức xây dựng hình ảnh thương hiệu, công ty còn có thể đem lại lợi
ích kinh tế về cho chính họ. Newsweek cho biết 43 tập đoàn đa quốc gia
(Bayer, British Telecom, DuPont…) đã tiết kiệm được 11,6 tỷ USD năm
2005 khi cải thiện hiệu năng năng lượng, giảm chất thải và khai thác
tốt hơn năng lượng mặt trời. Đó là lý do tại sao CSR đang được toàn cầu
hóa bởi tính thuyết phục của xu hướng này…

  • Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp

Để biết người tiêu dùng ngày nay
ý thức vấn đề CSR như thế nào, chỉ cần thực hiện vài “phép thử” đơn
giản. Apple Computer từng tiến hành một thí nghiệm như vậy, khi bán
dòng sản phẩm iPod với hai giá – một 99 USD và một 125 USD. Apple nói
rằng 26 USD cộng thêm cho chiếc iPod tương tự sẽ được dùng cho các
chương trình xã hội chẳng hạn giáo dục và môi trường. Nếu sẵn lòng chi
thêm 26 USD, người tiêu dùng đã bày tỏ sự ủng hộ cho mục tiêu tốt đẹp
của Apple. “Phép thử” còn được thực hiện ở một số lĩnh vực khác.

Bắt
đầu từ năm thuế khóa 2002, chính quyền bang Massachusetts đã đưa ra
biểu thuế tùy chọn mới, trong đó người đóng thuế thu nhập có quyền được
quyết định đóng cao hơn hay không và phần thuế cao hơn này sẽ được
chính phủ dùng cho các công tác từ thiện-cộng đồng. Trong 16 tỷ USD
thuế mà công dân Massachusetts nộp năm đó, 100 triệu USD do những người
tình nguyện nộp thêm.

Khắp thế giới, vô số doanh nghiệp
đang thể hiện một tư duy chưa từng có về trách nhiệm đối với xã hội.
Một cách nào đó, có thể nói họ đang cứu thế giới. Hiện tượng này đang
được nhắc đến bằng vài cái tên: Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp, trách
nhiệm doanh nghiệp hoặc công dân doanh nghiệp. Cùng CSR, khái niệm
“công dân doanh nghiệp” (corporate citizenship) cũng bắt đầu hình thành
để chỉ làn sóng mang tính xu hướng thể hiện trách nhiệm cộng đồng của
nhiều tập đoàn lớn. Tại Sri Lanka sau trận sóng thần năm 2004, hàng
trăm trẻ em được đưa đến các ngôi trường mới và hàng ngàn người được
giúp đỡ bằng loạt trạm xá di động ra đời từ tài trợ của hãng sản xuất
đồ chơi Hasbro (Mỹ).

Tại lưu vực Hoàng Hà (Trung Quốc),
300.000 nữ lao động nhập cư đang được dạy về quyền lao động, dịch vụ
pháp lý và kỹ năng sống – nhờ chương trình giáo dục của hãng hàng jeans
Levi Strauss. Ở châu Phi, châu Á và một số khu vực nhiệt đới khác, bệnh
chân voi (nguy cơ khiến 1 tỷ người có thể bị tàn tật) có khả năng được
xóa sổ vào trước năm 2020, một phần nhờ đóng góp 1 tỷ USD từ hãng dược
khổng lồ GlaxoSmithKline. Đóng góp doanh nghiệp thế giới tăng 22,5%
(13,77 tỷ USD) năm 2005 – theo tổ chức Giving USA Foundation. Gần 1.000
công ty đang được đánh giá là “công dân doanh nghiệp”, so với chẳng
công ty nào cách đây 10 năm.

LÊ THẢO CHI


Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: