Tản mạn chuyện thuế bia và uống bia

17 11 2008

 –
Cuối cùng thì ngày 14/11, với việc thông qua Luật thuế tiêu thụ đặc
biệt, Quốc hội đã quyết định tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với bia
hơi lên 45% vào năm 2009 và 55% vào năm 2013. Nhưng dường như nhiều ý
kiến thảo luận vẫn chưa thật “tâm phục khẩu phục”.

Có đại biểu đã cho bia hơi thành một “nét văn hóa”.  ( Ảnh: VnMedia)

Trong
thảo luận đã có đại biểu bảo nên loại bia hơi ra khỏi danh sách chịu
thuế tiêu thụ đặc biệt, đơn giản vì đó chỉ là một loại nước giải khát,
mang đậm dấu ấn bản sắc văn hóa người Việt! Có thể thói quen uống bia
hơi ở Hà Nội đã thành “truyền thống” thanh lịch của người Tràng An, và
cũng có thể người Tràng An uống bia điềm đạm nên ít say, thế nhưng
không thể vì thế mà bảo bia hơi không phải là bia và bia hơi không phải
là thứ cần phải điều tiết trong sử dụng bằng luật pháp giống như các
loại thức uống có cồn khác.

Mọi chuyện, có lẽ, bắt
đầu từ sự thất bại của các hãng bia chai và bia lon dù đã tìm mọi cách
để chen chân vào cái thị trường đầy tiềm năng này nhưng vẫn thất bại.
Có thể đó là do thói quen của người Hà Nội mà cũng có thể chỉ đơn giản
là vì bia hơi luôn rẻ hơn bia chai, không phải vì do giá thành mà vì
thuế rẻ hơn.

Cho đến năm nay, khi các
hiệp định về hội nhập kinh tế bắt đầu có hiệu lực thì các hãng bia
chai, lon tìm ra được lý do để đòi nâng thuế bia hơi lên ngang bằng với
mức thuế của bia chai, lon. Thế nhưng hình như những nỗ lực này lại bị
một lực đề kháng vô hình nào đó cản lại.  

Hiện nay tổng công suất
của các nhà máy trong cả nước đã lên tới gần 3 tỷ lít/năm. Riêng 10
tỉnh miền Trung là trên 900 triệu lít. Nhưng một số địa phương vẫn đang
chuẩn bị triển khai những dự án sản xuất bia tương đối lớn, quy mô từ
100 đến 150 triệu lít/năm.  Bình quân đầu người từ ông già bà lão đến
đứa bé mới sinh là 30lít bia/năm. Các con số như vậy là ít hay nhiều?
Không biết! Chỉ có điều sau khi nói ra con số bình quân lít bia trên
đầu người Việt Nam thì các hãng bia rượu cũng lại bảo thêm: Con số ấy
chưa cao, ở Thái Lan, Mã Lai… còn cao hơn!

Và chính vì mức độ tiêu
thụ lớn như vậy, nên ở ta hiện nay nhiều địa phương vẫn đang mong muốn
có nhà máy bia để tăng thu ngân sách, khi thấy tổng mức nộp ngân sách
của Habeco và Sabeco mỗi năm vào khoảng vài nghìn tỷ đồng. Vì vậy, khả
năng hạn chế chuyện bia bọt nói chung bằng tăng thuế, theo mọi cách,
vẫn khó xảy ra trong tương lai gần.

Từ chuyện bia rượu xứ người

So với các nước trong
khu vực thì thuế suất tiêu thụ đặc biệt đánh vào bia hơi, bia chai ở ta
thành ra khuyến khích tiêu dùng chứ không còn mục đích hạn chế nữa. Nếu
chai bia Tiger cao ở ta chỉ có giá 15.000 đồng thì ở Thái Lan được bán
đến 40.000 đồng, còn Mã Lai thì đến 60.000 đồng, Singapore thì “ngất
ngưởng” 90.000 đồng. Chính vì giá bia ở biểu thuế tiêu thụ đặc biệt
nhằm hạn chế sự say xỉn như vậy nên đến các nước này ta thấy ở các khu
ẩm thực, nhà hàng chẳng mấy ai say hoặc bia đổ tràn trên nền đất như
cảnh thường thấy ở ta. Quả thật, ở ta không say, không uống cho đáng
mặt làm trai, kể cũng phí khi mà giá bia rượu rẻ đến vậy.

Hồi năm 1985, Tổng Bí
thư Đảng Cộng sản Liên Xô khi ấy là ông Gorbachev đã chỉ đạo ban hành
lệnh cấm rượu Vodka nhưng đã bị phản đối rất dữ và phải bỏ lệnh này.
Sau đó, vị Tổng thống đầu tiên của Nga là Enxin, người uống rượu số một
điện Kremlin, đã tăng thuế Vodka lên khoảng 7-8 USD/lít. Ông cũng bị
phản đối, nhưng cương quyết không thay đổi. Hiện nay ở Nga đã cấm hẳn
việc quảng cáo và tiếp thị bia, luật cũng hạn chế hình ảnh gắn liền bia
với sự thành công và gợi cảm. Hiện giá một lít bia ở Nga là gần 3 USD,
cao hơn Việt Nam gần gấp 3 lần, thế nhưng các nhà hoạt động xã hội vẫn
đề nghị, giải pháp nên làm là tăng thuế bia, tăng tuổi được phép uống
từ 18 lên 21, và cấm uống bia ở nơi công cộng thay vì cấm quảng cáo như
luật mới công bố.

Như vậy là ta thấy cũng
chuyện bia bọt nhưng vấn đề đặt ra ở mỗi nơi, mỗi lúc mỗi khác. Và vì
thế, giá bia chai, lon, bia hơi Việt Nam sẽ còn tiếp tục rẻ như nước
khoáng , và bia sẽ còn tiếp tục vừa uống đổ rất lâu nữa!

Đến một kiến nghị của Hội phụ nữ

Năm 2005, trong một buổi
làm việc của ông Hoàng Tuấn Anh- Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng lúc ấy
– với Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam tại Đà Nẵng, có một ý kiến đề nghị
UBND thành phố làm sao cho cán bộ, công nhân viên chức Đà Nẵng bớt nhậu
buổi chiều, để về nhà chia sẻ công việc gia đình với vợ con!

Ngay Chủ tịch Quốc hội
Nguyễn Văn An lúc ấy, thành viên Đoàn ĐBQH Đà Nẵng, trong một lần tiếp
xúc với cử tri  cũng đã đề nghị Đà Nẵng nghiên cứu làm sao cho cán bộ
bớt nhậu!

Bia rượu thì ở đâu cũng
uống, thế nhưng khi chị em trong Hội Phụ nữ mà kêu lên như vậy thì
chuyện nhậu của các ông đã trở thành một vấn đề xã hội thực sự, cho dù
Đà Nẵng chưa phải là nhất hay nhì nước.


TIN LIÊN QUAN

Chưa có công trình nào so sánh mức độ tiêu thụ rượu bia giữa các vùng
trên cả nước. Trên các báo thấy vùng núi các các dân tộc cũng nhậu rượu
cần, rượu sắn suốt từ sáng đến chiều. Dân miền Tây cũng nhậu đâu kém
ai. Rượu ngon nhất nước là làng Vân chắc cũng vì nhậu nhiều mới có tay
nghề vậy. Hà Nội, TP.HCM cũng ngập tràn người nhậu buổi chiều. Ở Việt
Nam ta thì gần như mỗi tỉnh đều có một nhà máy bia và giá bán chỉ trên
dưới 7.000 đồng mỗi chai. Không say, không uống cho đáng mặt làm trai
kể cũng phí khi mà giá bia rượu rẻ đến vậy.

Thế nhưng nhậu mà để
chiều chiều bảy tám chục phần trăm các gia đình hiu hắt cảnh vắng người
đàn ông; nhậu mà vừa uống vừa đổ, khui, mở, rót lấy được bất kể uống
hết hay không, bỏ lại không một chút tiếc nuối thì cho dù là bia hơi
hay bia lon, thậm chí là nước lã cũng không nên một chút nào.

Quả thật, đã đến lúc
Quốc hội cần nhìn thấy việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt lên bia không
chỉ là điều tiết việc sử dụng, công bằng trong tiêu thụ mà còn là công
cụ góp phần vào việc bảo vệ hạnh phúc gia đình, nền tảng của mọi sự
vững bền xã hội. Khi bia hơi hay bia lon tiếp tục rẻ như nước khoáng
thì không chỉ nền tảng gia đình bị rạn vỡ mà còn là tiền đề các tệ nạn
xã hội, các loại tội phạm nảy sinh không thể lường hết.

  • Hồ Trung Tú

Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: