Gỡ khó cho xuất khẩu thời khủng hoảng

13 11 2008

Để doanh nghiệp bớt khó khăn, các chuyên gia cho rằng Nhà nước cần có
chính sách để hỗ trợ giúp các doanh nghiệp xuất khẩu như giảm lãi suất
cho vay, khuyến khích phát triển thị trường chứng khoán, và điều chỉnh
mức tỷ giá hợp lý để kích thích xuất khẩu – Ảnh: Việt Tuấn.

Đúng
như nhận định của các chuyên gia kinh tế, xuất khẩu của Việt Nam đã bắt
đầu bộc lộ những biểu hiện suy giảm do tác động của cuộc khủng hoảng
tài chính thế giới.

Tuy
nhiên, dự báo trong thời gian tới vẫn có những cách đi khác giúp xuất
khẩu vượt qua con đường khó. Và khả năng hoàn thành chỉ tiêu xuất khẩu
năm 2008 vẫn khả thi.

Nếu
tình hình cứ tiếp diễn như hiện nay, Bộ Công Thương dự báo kim ngạch
xuất khẩu 2 tháng cuối năm chỉ đạt khoảng 9,4 tỷ USD (bình quân 4,7 tỷ
USD/tháng), giảm 1,3% so với cùng kỳ 2007, đưa kim ngạch xuất khẩu cả
năm đạt 62,8 tỷ USD. Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp xuất khẩu vào
thời điểm này là phải tìm ra chìa khoá mở cửa vào các thị trường thế
giới.

Khó khăn chồng chất

Mặc
dù Bộ Công Thương thông báo kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng của Việt
Nam 10 tháng đầu năm 2008 đều tăng cao so với cùng kỳ năm 2007. Thế
nhưng, tình hình đang diễn biến hết sức phức tạp.

Các
doanh nghiệp phải đối mặt với giá giảm, thị trường bị thu hẹp. Biểu
hiện rõ nhất trong tháng 10, kim ngạch dự tính sẽ giảm nhẹ so với mức
bình quân từ đầu năm đến nay là 5,4 tỷ USD/tháng, đạt 5,1 tỷ USD nhưng
kết quả thực tế đã giảm khá mạnh chỉ đạt 4,7 tỷ USD, giảm tới 700 triệu
USD so với tháng trước.

Nguyên
nhân chính, một phần do lượng gạo và cao su tháng 10 xuất khẩu ít hơn,
phần khác là do giá hàng hoá xuất khẩu tháng 10 tiếp tục giảm sâu hơn
tháng 9. Giá dầu thô vốn đã giảm trong tháng 9, nay lại giảm tiếp trong
tháng 10 và hiện chỉ còn một nửa so với lúc cao nhất cách đây 3 tháng.
Giá gạo cũng xuống thấp 20% so với tháng 9, đến nay nhiều doanh nghiệp
đang còn hàng nhưng vẫn chưa ký được hợp đồng để xuất khẩu tiếp.

Giá
các mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác như dầu thô giảm 4% so với tháng
trước, giá cao su giảm 13,2%, giá cà phê giảm 11,7%… khiến cho người
sản xuất nông sản đang ghim giữ hàng hoá không bán, chờ giá  tăng lại.

Mặc
dù, một số mặt hàng nông sản khác lại tăng giá như hạt tiêu tăng 148
USD/tấn, giá quế tăng 240 USD/tấn, giá chè tăng 72 USD/tấn nhưng do
lượng xuất khẩu chỉ đạt ở mức thấp nên không làm gia tăng giá trị xuất
khẩu. Các chuyên gia kinh tế nhận định xu hướng giá thế giới giảm mạnh
vẫn sẽ tiếp diễn nên trong tháng 11 này và tháng 12, giá xuất khẩu
trung bình các lô hàng vẫn tiếp tục thấp hơn so với tháng 10.

Tại
hội nghị cấp cao ACMECS vừa diễn ra tại Hà Nội cuối tuần qua, Giám đốc
Ngân hàng châu Á (ADB) tại Việt Nam, ông Ayumi Konishi cũng nhận định
tác động chính đối với các nước trong khu vực châu Á từ cuộc khủng
hoảng tài chính vẫn là xuất khẩu.

“Khi
xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Mỹ bị giảm mạnh, có thể các nước
này sẽ chuyển thị trường xuất khẩu sang Trung Quốc chẳng hạn. Trung
Quốc buộc phải giảm xuất khẩu sang các thị trường phát triển vì vậy
xuất khẩu từ các nước châu Á cũng sẽ giảm theo”, ông Konishi nói. Cũng
không loại trừ khả năng các nước này có thể sẽ “đổ bộ” vào Việt Nam.
Điều này đồng nghĩa, ngay tại thị trường nội địa, doanh nghiệp Việt Nam
cũng sẽ phải cạnh tranh sống còn để tồn tại.

Theo
dự báo của các chuyên gia, sẽ có sự cạnh tranh quyết liệt về chất lượng
hàng hóa và giá cả để giành thị trường trong 2 tháng còn lại và trong
năm 2009. Trong đó, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối đầu với các
đối thủ rất nặng ký như Trung Quốc và các nước ASEAN. Đây là những thị
trường có những mặt hàng cạnh tranh tương tự với Việt Nam-với cấp độ
tinh tế của từng mặt hàng rất đa dạng phù hợp với nhu cầu của các cấp
độ khách hàng.

Khó
khăn lớn nhất hiện nay đe doạ khả năng xuất khẩu của các doanh nghiệp
được các chuyên gia chỉ ra là do các đối tác nước ngoài không thể mở LC
(Tín dụng thư). Đơn giản vì các nước đang siết chặt tín dụng nên các
ngân hàng sẽ ngưng cho vay khiến cho nhiều nhà nhập khẩu không mở được
LC, theo đó phía Việt Nam sẽ không giao được hàng.

Hiện
đã bắt đầu có những lô hàng bị tồn đọng ở cảng do các đối tác không mở
được LC. Theo các chuyên gia, nếu tình hình khủng hoảng tài chính không
được cải thiện, các ngân hàng Mỹ và châu Âu không mở LC cho các nhà
nhập khẩu hàng từ các nước, không loại trừ Việt Nam, thì đây có thể là
yếu tố tác động xấu đến xuất khẩu.

Vẫn có cách tháo gỡ

Nền
kinh tế Mỹ và kinh tế thế giới đang lâm vào khủng hoảng rõ ràng sẽ chứa
đựng những yếu tố không thuận lợi cho xuất khẩu, tuy nhiên vẫn tồn tại
các dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp xuất khẩu còn có lối đi.

Mối
đe doạ trực tiếp chính là sự xuống dốc của những nền kinh tế phát triển
và từ đó nhu cầu tiêu thụ hàng hoá cũng suy giảm theo. Về mặt lý
thuyết, kinh tế suy thoái có thể làm gia tăng nhu cầu với nhóm hàng giá
rẻ như sản phẩm thay thế.

Nhìn
ở khía cạnh đó, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển đã chỉ
ra rằng cơ hội cho xuất khẩu của doanh nghiệp vẫn còn bởi vì phần lớn
các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam là hàng giá rẻ, hàng lương thực
thiết yếu.

Do
đó, ông Tuyển cho rằng nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam không
những vẫn giữ được thị trường mà có thể đạt được mức tăng trưởng khá
cao như cá ba sa có thể tăng xuất khẩu tại thị trường Nga và Ukraina.
Hơn nữa, kể từ năm 2009, ngành dệt may Việt Nam có thể đẩy mạnh khai
thác thị trường Nhật Bản sau khi hiệp định hợp tác toàn diện song
phương có hiệu lực, trong đó thuế suất nhập khẩu mặt hàng này vào Nhật
Bản chỉ còn 0%.

Quả
thực, không thể phủ nhận thực tế là các doanh nghiệp đang gặp khó khi
việc xuất khẩu sang các thị trường chủ lực như châu Âu và châu Mỹ có
dấu hiệu sụt giảm khá mạnh vì người tiêu dùng tại những thị trường này
đang thắt chặt hầu bao. Tuy nhiên, theo ông Ayumi Konishi, nhu cầu mà
giảm thì cũng sẽ giúp các chính phủ ở đó kiềm chế được lạm phát.

Mỹ
là thị trường xuất khẩu số một của Việt Nam hiện nay. Việc xuất khẩu ít
đi vào thị trường Mỹ sẽ làm chậm lại tốc độ phát triển GDP của Việt
Nam. Do đó, cần phải chuyển hướng sang các thị trường mới, thị trường
khác chứ không nên chỉ tập trung xuất khẩu sang Mỹ.

Trên
thực tế, các doanh nghiệp cũng bắt đầu chủ động ứng phó với tình hình,
đa dạng hoá thị trường xuất khẩu và chuyển hướng sang những khu vực thị
trường khác ít bị ảnh hưởng của khủng hoảng và các thị trường châu Á
khác. Bằng chứng là kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường
châu Phi, châu Đại dương và châu Á đã bắt đầu tăng nhanh.

10
tháng, xuất khẩu vào thị trường châu Á ước đạt 26,5 tỷ USD, tăng 47% so
với cùng kỳ năm ngoái, châu Đại Dương ước đạt hơn 4 tỷ USD, tăng khoảng
62% so cùng kỳ 2007; xuất khẩu sang châu Phi đạt 1,05 tỷ USD, tăng 75%
so với cùng kỳ năm 2007, đạt cao nhất từ trước đến nay.

Tuy
nhiên, rất khó để đánh giá xem hiệu quả của những biện pháp kể trên đến
đâu nhưng một giải pháp quan trọng khác cũng được các chuyên gia kinh
tế khuyến nghị, đó là phát triển mặt hàng xuất khẩu mới. Trong danh mục
xuất khẩu, mục “những mặt hàng khác” của Việt Nam có tốc độ tăng kim
ngạch xuất khẩu đến 50%. Đây quả là một tỉ lệ không nhỏ nhưng cái “khó”
hiện nay là chúng ta chưa xác định được mặt hàng cụ thể nào để có chiến
lược đầu tư.

Chính
vì vậy, các chuyên gia đưa ra lời khuyên lúc này doanh nghiệp không nên
lãng quên một thị trường cũng vô cùng tiềm năng, là thị trường nội địa
với 85 triệu dân. Việc khai thác và mở rộng thị phần tại thị trường nội
địa cũng là một giải pháp hữu hiệu giúp doanh nghiệp hạn chế được những
tác động bất lợi từ bên ngoài.

Để
doanh nghiệp bớt khó khăn, các chuyên gia cho rằng Nhà nước cần có
chính sách để hỗ trợ giúp các doanh nghiệp xuất khẩu như giảm lãi suất
cho vay, khuyến khích phát triển thị trường chứng khoán, và điều chỉnh
mức tỷ giá hợp lý để kích thích xuất khẩu.


Hành động

Information

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s




%d bloggers like this: