Khởi nghiệp kinh doanh-Từ A đến Z

Khởi nghiệp kinh doanh-Từ A đến Z Oct 23,2007 00:00 by thoa Bạn đã chán làm thuê cho kẻ khác, bạn đã có ý tưởng kinh doanh riêng nhưng để bắt đầu cho một doanh nghiệp tư nhân thì bạn chưa biết phải làm gì. Dưới đây là các bước bạn có thể tham khảo. Apply for a loan: Vay vốn Tiền là bước đầu tiên để khởi động một doanh nghiệp. Vì vậy, nếu bạn chưa có một khoản kha khá, hãy tìm nguồn để vay (bạn bè, gia đình, ngân hàng). Business Plan: Kế hoạch kinh doanh Một kế hoạch kinh doanh không đơn giản chỉ là giấy tờ tài liệu, nó bao gồm rất nhiều các bản nghiên cứu như là những cuộc khảo sát thăm dò ý kiến với các khách hàng tiềm năng, những tính toán về tài chính, ước tính lỗ lãi,… Bản kế hoạch sẽ cung cấp cho bạn phương hướng, những quyết định chính xác để xác lập thị trường, tìm các mối quan hệ,… Trong bản kế hoạch, cần có chiến lược toàn diện cho doanh nghiệp, chiến dịch marketing (xác định khách hàng, sản phẩm, nhu cầu, thị trường, đối thủ cạnh tranh, giá cả, lượng tiêu thụ, nhân sự, kế hoạch tài chính, quảng cáo, khuyến mãi,…). Create a perfect business cards: In những tấm danh thiếp hoàn hảo Danh thiếp không tiêu tốn của bạn nhiều tiền, nhưng giúp bạn khởi động tốt cho các mối quan hệ làm ăn và tạo độ tin tưởng với đối tác, khách hàng. Trên danh thiếp cần in đầy đủ thông tin về công ty bạn; tránh những họa tiết quá màu mè, rắc rối (trừ khi bạn kinh doanh về các sản phẩm đòi hỏi tính sáng tạo và nghệ thuật cao); giấy in chất lượng tốt. Design a brochure: Thiết kế sách mỏng dùng cho quảng cáo Nội dung phải ngắn gọn, dễ hiểu; hình ảnh quảng cáo chuyên nghiệp và đảm bảo các thông tin liên lạc chính xác. Chọn màu và chất lượng giấy đẹp, phong cách phù hợp với loại sản phẩm kinh doanh. Effective advertising: Quảng cáo hữu hiệu Cách quảng cáo rẻ nhất và nhanh nhất là thông qua truyền miệng, vì vậy hãy nói về kế hoạch kinh doanh của bạn với toàn bộ gia đình, bạn bè, hàng xóm, đồng nghiệp cũ,… Ngoài ra có nhiều cách như phát tờ rơi, quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng nếu bạn đủ điều kiện tài chính. Friendly service: Phục vụ thân thiện Dù trong trường hợp nào đi nữa thì bạn cũng nên nhớ một nguyên tắc vàng của những nhà kinh doanh: “Khách hàng luôn luôn đúng” và “80% lợi nhuận là do khách hàng mang lại”. Vì thế, đừng thất thố với khách hàng. Hãy luôn là người chủ động gọi cho họ. Tỏ ra quan tâm đến quyền lợi của họ, không thất hứa với khách hàng. Get your head around it: Chuẩn bị kỹ lưỡng Hãy nghiên cứu cẩn thận sản phậm bạn định kinh doanh cũng như những vấn đề liên quan đến việc kinh doanh. Đọc sách báo, tìm hiểu qua nhà tư vấn và internet,… Việc làm này giúp bạn tránh khỏi những sai lầm đáng tiếc. Heating up cold calls: Hâm nóng những cuộc điện thoại Nói một cách khác là hâm nóng những mối quan hệ với đối tác và khách hàng. Đừng lãng quên ai cả nếu bạn không muốn họ lãng quên công ty của bạn. Increase sales: Tăng doanh số bán hàng Tăng giá trị cho sản phẩm và chiêu mộ khách hàng bằng cách gửi kèm quà tặng, mua hai tặng một, bảo hành thường xuyên,… Tận dụng những dịp hội chợ, triển lãm để quảng bá cho sản phẩm của công ty bạn nếu có điều kiện. Juggle your time: Sắp đặt lại quỹ thời gian của bạn Khi đã quản lý được thời gian tức là bạn đang quản lý được công việc của mình. Know your market: Nắm bắt thị trường Nắm bắt và phát triển thị trường là một việc làm tối quan trọng của mọi doanh nghiệp, vì thị trường liên quan trực tiếp đến khách hàng, và khách hàng liên quan đến lợi nhuận. Learn how to manage stress: Học cách giải tỏa căng thẳng Cứ thử tự đứng ra kinh doanh mà xem, bạn sẽ thấy đầu óc lúc nào cũng căng thẳng, công việc chiếm hết thời gian của bạn. Nếu không biết cách thư giãn, nghỉ ngơi để lấy lại năng lượng, bạn sẽ nhanh chóng trở thành nô lệ của công việc đấy. Market trends: Xu hướng thị trường Quan sát mọi lúc mọi nơi bạn đến để nắm bắt ngay được xu thế phát của sản phẩm hoặc dịch vụ bạn đang kinh doanh. Networking: Hệ thống mạng lưới Thiết lập mối làm ăn với các doanh nghiệp khác. Ví dụ bạn mở dịch vụ kinh doanh áo cưới thì có thể làm ăn với các tiệm hoa tươi, các nhà tạo mẫu tóc, trang điểm,… Các dịch vụ này sẽ hộ trợ và giới thiệu khách hàng lẫn nhau. Online selling: Bán hàng qua mạng Một website có thể đưa tên tuổi doanh nghiệp và sản phẩm của bạn đến với rất nhiều khách hàng ở nhiều nơi khác nhau. Không những thế khách hàng sẽ rất hài lòng và tin tưởng với phương pháp bán hàng thuận lợi của bạn. Pricing: Giá cả Tất nhiên là khách hàng sẽ chỉ mua những sản phẩm của bạn với giá cả hợp lý. Để phục vụ được mức giá cạnh tranh này bạn phải nghiên cứu thị trường thật kỹ lưỡng đấy. Quit the rat race: Tìm lối đi thích hợp Nếu doanh nghiệp của bạn hoạt động không thành công thì cũng đừng quá nặng nề. Có thể đó chưa phải là hướng đi thích hợp, hãy tìm ra một hướng mới để khắc phục những khó khăn đó. Running your business: Điều hành doanh nghiệp Mặc dù bạn thông thạo và nắm rõ các hoạt động trong doanh nghiệp nhưng bạn cũng chẳng thể giải quyết mọi việc từ A tới Z. Khi gặp khó khăn hãy tìm đến lời khuyên của các chuyên gia hoặc học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước hay tham gia khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp. Setting up a budget: Hạch toán ngân sách Một bản dự thảo ngân sách sẽ giúp cho các kế hoạch trong tương lai của bạn, giúp bạn đạt được mục tiêu và đưa ra những quyết định đúng đắn. Tax tips: Các khoản thuế Quản lý tài chính và các sổ sách kế toán chặt chẽ. Đừng gộp chung những khoản chi tiêu cá nhân với các khoản của doanh nghiệp. Universal laws for avoiding bankruptcy: Hiểu biết luật để tránh phá sản Nếu các hóa đơn đã đến thời hạn thanh toán mà bạn còn bí thì hãy khéo léo thương thảo để gia hạn thêm thời gian cho các khoản nợ; thiết lập mối quan hệ tốt với các ngân hàng. Value for money: Kiếm lời qua giá trị của sản phẩm Kiểm tra chất lượng sản phẩm là cực kỳ quan trọng. Hãy kiểm tra sản phẩm thường xuyên để đảm bảo chúng vẫn còn được sử dụng với chất lượng cao. Work to do: Công việc cần làm Bạn đừng quên những khoản như thuế VAT, thuế thu nhập… X-filing your office: Văn phòng gọn gàng ngăn nắp Bạn không thể điều hành một doanh nghiệp hiệu quả nếu bạn mất hàng giờ để tìm một tờ hóa đơn giữa hàng đống công văn và sổ sách. Vì vậy hãy tập thói quen ngăn nắp gọn gàng trong toàn bộ công ty, bất kỳ tài liệu nào bạn cần phải luôn đáp ứng sẵn sàng. Your marketable image: Bạn là bộ mặt của công ty Phong thái tự tin, chuyên nghiệp, cách ăn mặc gọn gàng lịch sự có thể nói lên khá nhiều điều không chỉ về bạn mà còn về doanh nghiệp của bạn nữa đấy. Zero tolerance for failure: Không đầu hàng trước thất bại Lời khuyên này có lẽ không mới và luôn luôn đúng, phải không? Không thất bại nào có thể quật ngã nổi bạn, đó chính là cách để bạn khẳng định mình.

Nước Mỹ – “Cạm bẫy ngọt ngào” hay…

… Người nhập cư dễ thành “tù nhân” của những giá trị mang theo từ quê hương và bị giam cầm trong “cạm bẫy” của “thiên đường” với những giá trị và giấc mơ Mỹ. Hoà nhập không dễ nhưng quên hẳn nguồn gốc thì cũng không thể. Đó chính là sự “lênh đênh” trong chính tâm hồn những người nhập cư… Báo cho người bạn, tôi sắp sang Mỹ làm việc dài dài, anh tròn mắt “Ở Việt Nam, công việc tốt, nhà cửa đầy đủ, nội ngoại quây quần, không hiểu cậu còn đi kiếm tiền làm gì. Hâm quá trời”. Trong suy nghĩ của anh, sang Mỹ chỉ vì tờ đô la xanh đỏ. Thời phổ thông, học lịch sử Columbus thám hiểm châu Mỹ rất thú vị, tôi quyết ra đi cho biết mùi vị xứ cao bồi tìm vàng. “Giấc mơ Mỹ”?. Ảnh: Hiệu Minh Từ Hà Nội đầy khói bụi, còi xe ầm ĩ, không khí ẩm mốc của vùng nhiệt đới, sau 26 giờ bay đến Washington DC, cảm giác như từ cánh đồng trưa hè nắng gắt ở Quảng Trị bước vào một khách sạn có điều hòa mát lạnh. Xuống sân bay quốc tế Dulles đã thấy nước Mỹ hiện ra như trong mơ. Rừng cây xanh mát hai bên đường, những bụi hoa rực rỡ dưới nắng vàng. Đoàn xe hơi tưởng chừng dài như vô tận. Từ DC nhìn sang Virginia, những tòa nhà cao tầng lộng lẫy soi bóng bên dòng sông Potomac êm đềm trong chiều tà. Thấp thoáng những biệt thự trong rừng như cổ tích và những thảm cỏ xanh mông mênh. Bầu trời yên ả và không khí trong lành. “Giấc mơ Mỹ” và “thiên đường” này quả có thật, ít nhất là cảm giác của tôi lúc đó. Như bao người lớn tuổi khác, tôi đến đất nước này và nghĩ sẽ ở một thời gian, học hỏi kinh nghiệm, trao dồi tiếng Anh và quay về. Gặp sếp người Pháp, ông tủm tỉm: “Tôi tới đây sáu tháng để công tác và muốn nâng cao trình độ tiếng Anh. Nhưng rồi sau 15 năm nay, tôi vẫn đang học…tiếng Mỹ”. Theo ông, Hoa Kỳ là cõi thiên đường với cạm bẫy ngọt ngào, người nhập cư bước vào, khó thoát khỏi vòng kim cô của American Dream. Sự đa dạng của Hợp Chủng Quốc Gặp người đồng nghiệp Mỹ đã từng trao đổi email trước đó, anh thản nhiên hỏi tôi “Anh từ nước nào tới đây, Thái Lan hay Trung Quốc?”. Tôi nhìn anh ta không chớp mắt: “Cha nội này nghĩ mình từ hành tinh khác đến chăng?” với cảm giác niềm tự hào dân tộc bị xúc phạm. Thế hệ trẻ người Mỹ- gốc Việt. Ảnh: Hiệu Minh Nhưng ở thêm vài tuần, tôi phát hiện, người Mỹ bình dân không quan tâm bạn đến từ nước nào tới. Nếu biết từ Việt Nam, đôi người còn hỏi, hình như ở đó còn chiến tranh. Sự vô tâm của người Mỹ về nguồn gốc của một ai đó là hết sức bình thường. Có thể, bản thân hay dòng tộc là người nhập cư, hoặc người Mỹ thuộc về “toàn cầu”. Kể từ năm 1620, khi chuyến tầu hành hương đầu tiên của người Anh cập bến New York đến nay, ngày ngày vẫn có hàng ngàn người nhập cư. Thời gian đầu phần lớn là người Anh, người Âu, rồi dân tứ xứ đến từ châu Phi, châu Á, và sau gần 400 năm đã làm nên Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ với hơn 305 triệu dân. Trong dòng người đó, số người Việt ta cũng đáng kể, khoảng 1.5 triệu người Việt. Họ sống rải rác ở ở nhiều bang trong đó có phần lớn tập trung ở California và Texas. Khoảng 30-40 ngàn người Việt, phần đông có học vấn cao và công việc tốt ở Virginia và Maryland, cạnh thủ đô Washington DC. Ở đây, mỗi người Việt có số phận bi tráng và nỗi buồn thương không giống ai. Thăm bất kỳ gia đình Việt nào cũng có thể nghe được một câu chuyện và sẽ hiểu tại sao họ gắn bó với vùng đất mới. Người nhập cư và “giấc mơ Mỹ” (American Dream) Đến Mỹ lần đầu tiên, bạn sẽ bị choáng ngợp bởi đất nước rộng lớn, nếp sống văn minh công nghiệp với nền khoa học kỹ thuật tiên tiến. Từ Đông sang Tây có bốn múi giờ khác nhau với 50 bang, riêng bang California đã có diện tích hơn Việt Nam ta. Người nhập cư đến từ các quốc gia nghèo, bất kể nguồn gốc nào, cao sang hay thấp kém, từ giới thượng lưu hay người bán phở của Sài Gòn xưa, đều thừa nhận “giấc mơ Mỹ” là có thật. Nếu so sánh với quê nhà, từ người y tá, lái xe, công nhân xây dựng đến những nhân viên ngân hàng hay quản lý cao cấp, thu nhập tại đây như mơ. Với thể chế tam quyền phân lập dưới sự giám sát của quyền lực thứ tư là báo chí, cuộc sống ở xứ sở này khá an toàn vì luật pháp thượng tôn, lương bổng cao, chế độ bảo hiểm tốt, hưu trí đảm bảo, giáo dục miễn phí cho học sinh phổ thông, và cả vấn đề tự do, dân chủ, quyền con người. Nhiều người đã nai lưng ra làm việc mong có tiền để trụ lại. Anh chủ quán trên đường Pennsylvania kể rằng, anh đi làm ở văn phòng, từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, đi thẳng tới quầy bar bán rượu giúp vợ bán phở kèm pizza và 2 giờ sáng mới về đến nhà. Có vài người giúp việc theo giờ nhưng hai vợ chồng vẫn lo từ mua hàng, nấu nướng đến rửa bát. Cuối tuần gần như thức trắng đêm vì khách đông. Ma lực ước mơ làm giầu đã giúp họ không cảm thấy mệt mỏi. Thật hạnh phúc khi làm ra của cải bằng chính sức lao động và được đền đáp xứng đáng. Chăm chỉ, giỏi giang và chuyên nghiệp sẽ không bao giờ mất việc, cuộc sống được đảm bảo và thậm trí trở thành giầu có. Nhà cửa xe hơi được vay trả góp. Sau vài chục năm lao động lương thiện có thể làm chủ ngôi nhà nửa triệu đô la. Những người mất việc làm, vô gia cư hay ăn xin hầu hết là lười biếng, trộm cắp bị tù tội và không biết lượng sức mình trong chi tiêu, mới ra nông nỗi đó. Tôi gặp một bác làm công việc hành chính ở cơ quan, ra đi từ 20 năm trước. Tuy có bằng luật thời Sài Gòn (cũ) nhưng sang đây lúc đã xế chiều nên bác nhận những việc lương thấp để nuôi ba đứa con. Vốn năng động, từ hai bàn tay trắng, bác đã gây dựng một gia đình rất đàng hoàng bên Virginia. Ba đứa con tốt nghiệp đại học, có bằng kỹ sư và bác sỹ đang hành nghề với lương rất cao. Bác tâm sự “Ở Việt Nam, có lẽ tôi sẽ chỉ đủ sức cho một đứa vào đại học. Sang đây có chế độ vay tiền cho con vào đại học nên chúng mới được bằng cấp tiêu chuẩn quốc tế dù nhà nghèo”. Số phận đẩy bác sang một bến bờ khác. Kỳ diệu thay, bác thực hiện giấc mơ của mình với một cái nghề hết sức bình thường tại một nơi xa lạ. Đối với tôi, bác chính là thần tượng thành đạt trong American Dream. “Giấc mơ Mỹ’ hay ác mộng? Ảnh: Hiệu Minh Còn biết bao những gương mặt Việt thành công khác. Có người vào Nhà Trắng làm cố vấn hay làm ông chủ giầu có ở Silicon Valey. Phần đông người Việt Nam vốn yêu lao động, chịu khó làm ăn đã định cư bên Mỹ yên ổn và hòa nhập với xã hội dễ dàng. Gía trị Mỹ – American Values Nếu hỏi giá trị đất nước “con Rồng cháu Tiên”, không phải ai cũng trả lời được. Tương tự, đặt câu hỏi ”Giá trị Mỹ là gì?” rất dễ, nhưng trả lời lại rất khó và phức tạp. Tiến sỹ Thomas Grouling (Trung tâm nghiên cứu quốc tế, Đại học Drake) gói gọn trong mấy từ: Cá nhân, giáo dục, gia đình và riêng tư (individualism, education, the family and privacy). Ngoài ra, phải kể đến tự do cá nhân, tự lực cánh sinh, cần cù, cơ hội bình đẳng, vật chất, thời gian là tiền bạc hay kể cả sự cạnh tranh không khoan nhượng. Đối với người Mỹ, vai trò cá nhân tối quan trọng. Nó được thể hiện trong cách xã hội phát triển, trong giáo dục, sinh hoạt gia đình, văn hóa và được luật pháp hỗ trợ. Các công ty gia đình hay của cá nhân đã đóng vai trò lớn trong nền kinh tế. “Làm ông chủ của chính mình” là một trong những “giấc mơ Mỹ” ngọt ngào nhất. Đến trường, học sinh học tập một phần nhỏ trên lớp, còn lại sẽ phụ đạo tại gia, ngoài xã hội, thông qua các buổi đi thực tế, trao đổi và phản biện. Mỗi trường có mục tiêu đào tạo riêng, gia đình có thể tham gia vào chương trình dạy và học cho các em. Câu nói nổi tiếng “Bạn có thể trở thành bất kỳ ai” đã giúp cho nền giáo dục được định hướng theo phong cách tự học, hoàn thiện bản thân để trở thành người tốt nhất có thể, phát triển tài năng và vì thế đóng góp cho xã hội tối ưu nhất. Đất nước không câu nệ bằng cấp miễn là phải có khả năng, nên đã tạo ra thiên tài tin học như Bill Gates hay Steve Jobs, không tốt nghiệp đại học, nhưng giàu có nhất nhì thế giới. Người ta nói gia đình là nền tảng của xã hội quả không sai. Ở Mỹ, trong gia đình, bố mẹ được con cái tôn trọng và ngược lại, con cái có thể tranh luận với bố mẹ một cách bình đẳng. Bố mẹ vào phòng con phải gõ cửa. Có nhiều cung cách ứng xử “muốn nói ngoa làm cha mà nói”, nhưng người Mỹ không chấp nhận cách sống hay quản lý áp đặt. Cha mẹ muốn khuyên con điều gì không thể ra lệnh hay cầm roi dọa mà phải “đàm phán” khéo léo đến khi đứa trẻ đồng ý. Đến chơi nhà bạn bè, bạn sẽ được đón tiếp thân mật và bảo “cứ tự nhiên như ở nhà”. Họ tôn trọng sự lựa chọn cá nhân nên ít khi gắp thức ăn cho khách mà chỉ giải thích, món này có thịt bò, món kia thêm rau bắp cải. Khách nửa đêm lục tủ lạnh tìm đồ ăn hay ra hiên ngồi một mình cũng không ai hỏi tại sao. Tôn trọng chốn riêng tư là một “giá trị Mỹ” khác. Nó thể hiện từ trong cách bố trí các phòng trong ngôi nhà đến quan hệ gia đình, bạn bè và xã hội. Khu nhà ở thường được thiết kế trong môi trường cây xanh và tĩnh lặng tuyệt diệu, xe cộ ít chạy qua. Ngồi trong nhà liên lạc internet với thế giới cả ngày không bị ai quấy hay làm ồn. Thế hệ “Công dân toàn cầu”. Ảnh: Vũ Duy Mẫn Câu chào đơn giản “Hello” không kèm theo những câu hỏi như ở Việt Nam ta dễ làm khách ú ớ kiểu: “Bác năm nay bao nhiêu, lương có khá không, chị nhà đi làm chưa?”. Một số người Mỹ không có gia đình, thường nuôi súc vật như chó, mèo, nên không thích ai hỏi về con cái hay bạn đời. Gặp dân “bóng”, lời chào “Hi” vô thưởng vô phạt sẽ tránh phải chọn cách chào “chị” hay “anh”. Ở nước Mỹ, cái “tôi” trong mỗi con người chính là động lực của thành công. Người Mỹ luôn lạc quan vào ngày mai và tin rằng mọi việc sẽ ổn. Cách nhìn luôn hướng tới tương lai đã giúp xã hội tiến bộ trong khoa học, y tế và công nghệ mà các quốc gia khác đôi lúc chỉ nằm mơ. Người đến Mỹ và mang theo văn hóa riêng vẫn được chào đón vì họ tôn trọng bản ngã con người, “bạn là bạn, tôi là tôi và cả hai làm nên chúng ta”. Bạn có thể giúp văn hóa của họ thêm phong phú, giống như người Mỹ cũng tìm cách gây ảnh hưởng với bạn. Họ coi việc giúp đỡ người khác là đạo đức và trách nhiệm. Khu chợ Eden hay Bolsa của người Việt, phố Tầu của người Hoa, chùa chiền của đạo Phật hay thánh đường Hồi giáo được tôn trọng như những siêu thị Mỹ hay nhà thờ Thiên Chúa giáo. Sự đa dạng về dân tộc, văn hóa, phong tục và những bản ngã riêng của từng người đã góp phần phong phú thêm cho American Values. “Mắc bẫy” trên “thiên đường” Người bạn xứ Bangladesh cho tôi xem câu chuyện “Mắc bẫy trên thiên đường” (cùng tên một bộ phim Mỹ), viết về số phận những người nhập cư đến từ chính tổ quốc anh. Bài báo mô tả một người nhập cư lớn tuổi bị một nỗi giằng xé trong lòng “tấm thân phiêu bạt xứ người nhưng hồn ở quê nhà”. Có lẽ câu chuyện trên đúng với bất kỳ người bỏ quê hương xứ sở ra đi khi đã trưởng thành, nơi chôn rau cắt rốn đã ăn sâu vào trái tim. Đó chính là cuộc đấu tranh trong lòng khi màn đêm buông xuống như người Việt ở Cali nhớ sông Hương êm đềm xứ Huế, hay bến Bạch Đằng nhộn nhịp ở Sài Gòn. Vừa muốn ở lại để con cái được học hành trong hệ thống giáo dục thuộc loại tiên tiến nhất thế giới, kiếm thêm tiền, hưởng môi trường tự do của xứ sở mà bản ngã con người được tôn trọng lại vừa muốn đứa con vẫn là người Việt Nam, nói hai thứ tiếng. Mong con như Mỹ nhưng lại muốn chúng biết khoanh tay chào, ăn cơm biết mời, gọi “dạ” bảo “vâng”. Cách giáo dục và văn hóa phương Tây thường nuốt chửng thế hệ tương lai của những người nhập cư. Hầu hết, lớn lên thế hệ trẻ sẽ không biết nơi bố mẹ sinh ra ở đâu, thậm chí xem tivi, báo chí thấy cách đối xử bất công, chúng sẵn sàng ra đường biểu tình và mang “giá trị Mỹ” áp đặt vào chính tổ quốc của cha ông. Trong gia đình kiều dân hay có những cuộc tranh luận nảy lửa, xung đột văn hóa và những giá trị truyền thống mà phần thắng thuộc về thế hệ đã sinh ra trên đất Mỹ. Thế hệ trẻ ấy lớn lên cùng ba má về thăm Sài Gòn với tiếng Việt lõm bõm. Thấy chó chạy rông định ôm mà không biết có thể bị cắn. Tuy nhiên, các cháu có một nền văn hóa “công dân toàn cầu”. Thuyết phục họ về cội nguồn với tình yêu quê hương thì đó lại trở thành kho báu mà người Mỹ tặng “không” cho đất nước. Bố mẹ xứ Á châu thường không thích con gái yêu người da mầu. Tuy nhiên, cô gái lại được giáo dục “phân biệt chủng tộc là điều cấm kỵ” nên vẫn ôm anh da đen hay Mễ Tây Cơ. Phụ huynh đành ngậm ngùi: “Kệ cha chúng mày”. Người nhập cư dễ thành “tù nhân” của những giá trị mang theo từ quê hương và bị giam trong “cạm bẫy” của thiên đường với những giá trị và “giấc mơ Mỹ”. Hòa nhập không dễ mà quên hẳn nguồn gốc thì cũng không thể. Đó chính là sự “lênh đênh” trong chính tâm hồn những người nhập cư. Rất nhiều người sau khi đã có việc làm và thu nhập ổn định, bắt đầu quen với cách sống của người bản xứ. Họ mua nhà, sắm xe rồi các tiện nghi, kéo theo trả lãi ngân hàng trong thời gian 20-30 năm, cuối cùng chính họ không thể ra khỏi vòng quay cuồng đó. Sợ mất số tiền đã đầu tư nên họ phải cố giữ lấy việc làm, kiếm thêm và cuối cùng kết thúc trong cái “bẫy bằng vàng” của đồng đô la. Con cái và tương lai của chúng cũng là nguyên nhân khác dẫn đến bố mẹ bị “giam cầm” ở chốn này. Định cho con học một hai năm rồi về nước, nhưng họ cũng nhận ra nền giáo dục ở đây là niềm mơ ước của bao người ở quê nhà,  nên thời gian trôi đi, những đứa trẻ lớn lên và chuyện trở về quê cũng mờ theo. Anh bạn tôi gọi đùa chúng là “quản giáo” của cha mẹ ở “thiên đường”. Hàng năm, bốn năm triệu người Việt tha hương gửi hàng chục tỷ đô la giúp thân nhân trong nước. Nếu biết rằng, kiếm được đồng tiền ở nước ngoài, tiết kiệm gửi về, tốn không ít mồ hôi và nước mắt, sẽ đánh giá được hết tấm lòng của họ với quê hương. Và cũng nên hiểu thêm nỗi giằng xé trong tâm can mỗi người nơi viễn xứ. Ai đó mong đến Mỹ để hưởng thụ mà không phải làm gì, nên chuẩn bị túi ngủ để tham gia đám vô gia cư. Định hối lộ hay phong bì cho nhanh việc sẽ kết thúc trong trại giam. Không phải người nhập cư nào cũng may mắn tìm được “giấc mơ Mỹ”. Đất nước này khắc nghiệt nhưng cơ hội cũng rất công bằng cho tất cả mọi người. Nếu không có tài hay chút may mắn có thể thành người sống chui lủi, làm những công việc rẻ mạt để một ngày kia bị trục xuất. Người chủ thuê trả công thấp vì dân nhập cư thân phận, ngôn ngữ yếu, lại không nắm được luật pháp, dễ bị tư bản cá mập nuốt chửng. Người ta nói, luật pháp Mỹ rất công minh khi có nhiều tiền thuê luật sư hoặc biết…luật. Nếu không, sống ở nơi luật rừng tốt hơn. Virginia bên sông Potomac êm đềm. Ảnh: Hiệu Minh Nhớ ngày nào mới đến, đứng trên nóc Trung tâm Kennedy ngắm DC lúc chiều buông, tôi chợt nhớ quê đến nao lòng, khi nhìn mặt trời lặn phía Tây xa xa và thầm hứa sẽ quay về. Năm năm đã qua, tôi lờ mờ hiểu chính mình cũng đang vùng vẫy trong cái “bẫy vô hình” ở chốn này. Sợ nhất một ngày kia, cậu con trai tôi cũng sẽ hỏi đồng hương Việt: “Quí ông là người Lào hay Nhật”. Mỗi lần gọi điện về quê, câu hỏi nghẹn ngào đầu tiên của mẹ tôi: “Bao giờ đưa các cháu về thăm nhà” hoặc: “Con cứ về, ở nhà cơm cháo có nhau hơn là giầu sang nơi đất khách. Mẹ thương nhớ các cháu lắm”. Biết mẹ già không còn nhiều thời gian trên trái đất này, nhưng vì con cái, công việc và vài thứ cám dỗ nơi đây nên tôi lấn cấn nỗi lòng “kẻ ở người đi” khi hứa liều: “Con sẽ về”. Mỗi ngày có hàng triệu người muốn đến nước Mỹ như tôi đã ước mơ thuở nào. Ít ai tới “thiên đường” lại bỏ đi. Tuy thế, khi tới sân bay Dulles, để ý phía cửa xuất cảnh cũng thấy khá đông người. Với một số người, giấc mơ sang Mỹ tìm vàng đôi khi thành ác mộng. Với số khác, không muốn làm “tù nhân” nơi đây, nên họ quay về trần gian nơi cố hương để xây thiên đường cho chính mình. Hiệu Minh Washington DC, 11-2008.

Mở cửa thị trường phân phối: nỗi lo trước giờ G

- Theo cam kết WTO, từ khi gia nhập, Việt Nam cho phép các doanh nghiệp (DN) phân phối liên doanh với tỷ lệ vốn góp đến 49%, từ 1/1/2008 là không hạn chế tỷ lệ vốn góp và đặc biệt từ 1/1/2009 cho phép thành lập DN phân phối 100% vốn tại Việt Nam. Đây là thời điểm đánh dấu sự mở cửa hoàn toàn đối với thị trường phân phối. Vẫn còn những điểm “hở” Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân - Vụ phó Vụ Pháp chế – Bộ Công Thương cho biết, hiện nay, các văn bản quy định, hướng dẫn về thực thi cam kết WTO trong lĩnh vực phân phối đã được ban hành khá đầy đủ. Về cơ bản đây có thể xem là một lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và DN khi đầu tư vào đây phải đáp ứng các tiêu chí do các cơ quan quản lý đưa ra. DN nước ngoài vào thị trường Việt Nam được tự do lập cơ sở thứ nhất sau khi đáp ứng được các tiêu chí là: số lượng các cơ sở bán lẻ trên địa bàn; sự ổn định của thị trường, mật độ dân cư, sự phù hợp quy hoạch… Các địa phương cũng dựa trên các tiêu chí này để cấp phép. Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã thành công trên thị trường phân phối Việt Nam. (Ảnh: VNN) Tuy nhiên, một chuyên gia phân phối cho biết, lo ngại cũng nảy sinh từ đây, do hầu hết là quy định chủ yếu là định tính. Khi các địa phương cấp phép, nếu không có một sự nhạy cảm và “nhìn xa”, mà chỉ muốn thu hút được vốn đầu tư thì những yếu tố định tính lại có thể rất dễ vượt qua. Và chuyện này sẽ xảy ra trong thực tế khi các DN phân phối 100% vốn vào Việt Nam nhiều hơn khi quyền cấp phép trong lĩnh vực phức tạp này lại thuộc về địa phương – nơi vốn được xem là chưa có nhiều kinh nghiệm về quản lý. Về vấn đề này, bà Hoàng Thị Tuyết Hoa – Vu phó Vụ Kế hoạch thừa nhận, cấp phép hiện nay do địa phương làm. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều lỏng lẻo. Cần nhìn nhận vấn đề ở đây là không chỉ khuyến khích đầu tư mà còn phải mở cửa dịch vụ phân phối cho các nhà đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, bà Hoa cũng chỉ ra một điểm hở cần chú ý, theo các quy định việc bán hàng của doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ phân phối là hai vấn đề khác nhau. Hiện nay, các DN đầu tư nước ngoài có sản xuất tại Việt Nam được quyền nhập khẩu hàng để bán. Vậy các DN này có được bán hàng trên hệ thống bán sản phẩm của họ có sẵn trước đây hay không? TIN LIÊN QUAN Không nên để DN nước ngoài hình thành chuỗi phân phối lớn Metro xin mở rộng hệ thống phân phối ở Việt Nam Xi măng tổ chức lại hệ thống phân phối Phân phối nước ngoài: Phải xin phép khi lập cơ sở 2 Cạnh tranh phân phối điện tử: Đã đến giờ G! Ngành phân phối Việt Nam chạy đua với WTO 4 DN lớn liên kết chiếm lĩnh thị trường phân phối nội địa Đặc biệt, có một kẽ hở lớn rất có thể sẽ được các nhà đầu tư nước ngoài lợi dụng để vượt qua các rào cản kỹ thuật đó là sử dụng hình thức nhượng quyền thường mại. Luật quy định nhà đầu tư nước ngoài khi mở điểm phân phối thứ hai phải xin phép và được chấp thuận. Tuy nhiên, họ có thể thực hiện việc nhượng quyền thương mại, đưa thương hiệu, công nghệ.. tham gia vào thị trường phân phối dưới danh nghĩa một công ty trong nước. Và về lâu dài sẽ có những cách khác để họ có thể nắm quyền thực chất hơn mà không cần phải giải trình về các điều kiện như yêu cầu mở thêm một điểm mới. Vấn đề này càng trở nên đáng ngại đối với những lĩnh vực nhạy cảm mà Việt Nam kéo dài thời gian mở cửa hay loại trừ vĩnh viễn không mở cửa. Tuy nhiên, ngay cả đối với các DN Việt Nam đang sản xuất, kinh doanh các mặt hàng không mở cửa theo cam kết, số liệu thống kê không chính thức cho thấy, hiện có khá nhiều DN trong ngành dược đã bán tới 30% cổ phần cho các tập đoàn nước ngoài. Tương tự, trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu và một số DN ngành hàng khác cũng không loại trừ có thể họ đã và sẽ bắt tay với DN nước ngoài vì luật không cấm… Và trong cả hai trường hợp trên, sự hiện diện của nước ngoài là không thể chối cãi và một khi họ trở thành cổ đông lớn trong các DN này thì mọi quy định về hạn chế hay loại trừ đều bị vượt qua. Quy hoạch là gốc rễ Trước những vấn đề này, ông Hoàng Thọ Xuân – Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước cho rằng đã có sự chuẩn bị về cơ bản. Tuy nhiên, có những phát sinh mới trong thực tế thì cần phải có sự liên hệ, thống nhất để trao đổi giải quyết. Chuẩn bị cho ngày 1/1/2009, Bộ Công Thương sẽ thành lập một tổ phối hợp công tác giữa các cơ quan liên quan để giải quyết các vấn đề cần thiết. DN trong nước sẽ chịu sức ép lớn hơn. (Ảnh: VNN) Ông Xuân cũng nhấn mạnh đã có cam kết và có các văn bản quy định hiện thực hóa các cam kết đó. Đó là thông điệp nói với các nhà đầu tư rằng, sự hiện diện thương mại ở Việt Nam buộc phải có các điều kiện và họ phải thoả mãn các điều kiện đó. Cam kết cho phép chúng ta có quyền đặt ra các tiêu chí và nhà đầu tư phải đáp ứng. Đây là cách mà nhiều nước đã làm. Vì thế, có thể nhà đầu tư trong nước được làm nhưng nhà đầu tư nước ngoài không được làm mà không thể thắc mắc. “Tất nhiên, điều này không có nghĩa các DN trong nước muốn làm sao cũng được mà quan trọng là các DN phải mạnh lên. Nếu chuẩn bị tốt chắc chắn chúng ta sẽ không đến nỗi mất bình tĩnh”- ông Xuân khẳng định. Được biết, hiện nay, Bộ Công Thương đang cùng các địa phương phối hợp rà soát và xây dựng các quy hoạch về phân phối, thương mại. Đến cuối quý 1/2009 sẽ hoàn thành để phê duyệt. Theo đó, Bộ sẽ thực hiện các quy hoạch lớn, các vùng trọng điểm, cơ sở mang tầm cỡ quốc gia, địa phương thực hiện chi tiết, cụ thể. Làm sao quy hoạch của địa phương và của Bộ không trái nhau. Có quy hoạch là cơ sở quan trọng để định hướng phát triển thị trường phân phối, kêu gọi DN trong nước hợp lực để phát triển, cạnh tranh tốt hơn. “Với sự chuẩn bị như thế, nhiều chuyên gia cho rằng, các DN và nhà quản lý đã nhận thức được vấn đề. Cái lo bây giờ không phải là không có sự thống nhất, rồi đến lúc nào đó mỗi nơi nói một kiểu, các vấn đề cụ thể sẽ rất khó giải quyết”- ông Xuân nói. Phước Hà